Een schonere havenlucht dankzij walstroom

Laden en lossen in de haven van Antwerpen

Bij Rebel werken we aan duurzaamheidsoplossingen waarmee we impact kunnen maken. Een van die projecten is het implementeren van walstroominstallaties in zeehavens om schadelijke emissies terug te dringen. Aangemeerde schepen hoeven dan hun vervuilende dieselmotoren niet meer te laten draaien en kunnen op elektriciteit van het net overschakelen wanneer ze langs de kade liggen. Klinkt eenvoudig, maar in de praktijk blijkt de overstap naar walstroom een complex proces, waarbij verschillende stakeholders betrokken zijn. Bij Rebel trachten we de opportuniteiten voor elke partij in kaart te brengen en zowel de sociale als de financiële businesscase haalbaar te maken voor alle stakeholders, waarbij de sociale businesscase vooral belangrijk is voor de publieke stakeholders.

België behoort tot de gebieden met de meeste vervuiling door stikstofoxide (NOx) ter wereld. In Antwerpen bijvoorbeeld heeft de industrie in de haven een enorme invloed op de luchtvervuiling. Een van de factoren die de luchtkwaliteit in en rond de haven beïnvloedt, zijn de aangemeerde schepen in de haventerminals, die hun dieselmotoren onnodig moeten laten draaien tijdens het laden en lossen. Tot 70 procent van alle emissies komt vrij nadat de schepen aangemeerd zijn aan de kade. Het spreekt voor zich dat er heel wat milieuvervuiling vermeden kan worden als de zeeschepen aangesloten worden op het elektriciteitsnet van de wal: de zogenaamde ‘walstroom’. Walstroom is een zeer effectieve maatregel voor het reduceren van emissies in en rond havens. De uitstoot van CO2, NOx, SOx en fijnstof wordt door het gebruik van walstroom zo goed als volledig vermeden. De stijgende brandstofprijzen maken van de omschakeling bovendien een duurzame noodzaak.

Opportuniteitenanalyse

In theorie klinkt het eenvoudig, maar in de praktijk blijkt de overstap naar walstroom een complex proces waarbij meerdere stakeholders met uiteenlopende belangen betrokken zijn. De ervaring leert dat veel groene walstroomprojecten een onrendabele top hebben. Het gebruik van walstroom verplichten is in deze geen oplossing, omdat dit de terminaloperatoren opscheept met een hogere kostenstructuur en als zodanig een dalende concurrentiekracht. Bij Rebel geloven wij dat het ook anders kan.

Als adviseur willen wij alle partijen, zoals terminaloperatoren en scheepslijnen, havenbedrijven, leveranciers van walstroominstallaties en energieleveranciers, om tafel krijgen om na te gaan hoe we tot een effectief gebruik van walstroom kunnen komen. Waarbij het, mits met de juiste structurering, voor alle partijen rendabel kan zijn. We denken rationeel in cijfers om tot een haalbare oplossing te komen, we houden rekening met duurzame, financiële, operationele, concurrentiële en sociale factoren en werken verschillende scenario’s uit. Dankzij deze diepgaande analyse krijgen de stakeholders niet alleen zicht op de investering, maar ook op de impact van dit duurzaam alternatief op het milieu én op hun winstmarges.

90 procent minder uitstoot aan de kade

Uit onze ervaring met dergelijke businesscases is gebleken dat havens de uitstoot tot 90 procent kunnen laten dalen gedurende de ligtijd van zeeschepen aan de kade. Afhankelijk van het type schip en hoe lang deze langs de kade ligt, kan de jaarlijkse besparing per zeeschip per locatie oplopen tot wel vijfduizend ton CO2. En elke ton vermeden CO2 staat weer gelijk aan een besparing van 50 tot 100 euro aan sociale kosten.

Onze ambitie is om dit plaatje te kunnen voorleggen aan alle industriële zeehavens, zowel groot als klein. Zij kunnen een voortrekkersrol op zich nemen in de omschakeling naar alternatieve energiebronnen en in het streven naar een emissieloze en energie-efficiënte haven. Het kiezen voor walstroom is voor hen in die transitie dan ook een essentiële stap in de juiste richting. Als we daarbij de handen ineen slaan, dan kunnen we er samen in slagen om die transitie nog rendabel te maken ook.