Bouncing Back

Rebels(e) visie(s) op de post-coronamaatschappij

Meet je milieu-impact alsof het je financiën zijn

Als we naar de afgelopen maanden van lockdown zouden kijken als naar de seizoenen, ontwaakte de Europese economie de afgelopen tijd uit haar winterslaap. Langzaam kroop de samenleving uit haar quarantainehol (hoewel mensen in verschillende regio’s momenteel weer noodgedwongen naar hun hol terugkeren om een zogenaamde tweede golf te voorkomen). De lente arriveerde: het moment dat het leven weer opbloeit.

(vervolg introductie) En hoewel sommige kleine planten de strenge winter niet hebben overleefd, hebben anderen slechts hun bladeren (of werknemers) afgeschud en krijgen genoeg zonlicht toebedeeld om in oude staat terug te keren. €3.4 miljard aan staatssteun bijvoorbeeld, je hebt het vast in de krant gelezen. Het mooie aan de lente is dat de richting waarin je gaat groeien nog openligt. De roep vanuit de samenleving om in duurzame richting te groeien is groot. Maar hoe weet je als organisatie welke richting duurzaam is? En hoe hou je de voortgang in de gaten? Wij geven hier antwoord op.

Organisaties houden hun financiën continu, in real-time, in de gaten. Waarom geldt dat niet voor milieu-impact? Is het meten van vervuiling nou zo lastig, of interesseert het ons stiekem toch te weinig? Als bedrijven hun milieu-impact überhaupt al in de gaten houden, gebeurt dat vaak hooguit één keer per jaar, achteraf. Dit heeft tot gevolg dat er niet tussentijds bijgestuurd kan worden, zoals dat wél bij financiën gebeurt. Dit betekent ook dat er moeilijk strategische beslissingen kunnen worden genomen op basis van milieu-impact, zoals dat wél bij financiën gebeurt. Tot slot betekent het ook dat de milieueffecten van de gemaakte beleidskeuzes niet gemeten kunnen worden, zoals dat – je raadt het al – wél bij financiën gebeurt.

 

Tools voor het meten van milieu-impact

Rebel ontwikkelt twee soorten tools om bedrijven hiermee te helpen. Enerzijds ontwikkelen we scenariotools waarmee de milieu-impact tussen verschillende beleidskeuzes met elkaar kunnen worden vergeleken. Anderzijds ontwikkelen we methoden voor het real-time tracken van milieu-impact, die we samen met de klant in hun bestaande (financiële) datawarehouse inbouwen. Milieu-impact kan daarmee continu gemeten worden. Milieukosten en -baten en economische kosten en baten kunnen in beide tools aan elkaar gekoppeld worden, waardoor de wisselwerking tussen de twee inzichtelijk wordt. We bepalen de milieu-impact in iedere categorie die je maar kunt bedenken: van CO2-eq tot biodiversiteitsverlies, tot water- of energiegebruik, tot eutrofiëring.

 

PET of PP-bekers voor de festivals?

Laten we eens wat dieper op de eerste tool ingaan, de scenariotool. Eerder hielpen we klanten met vraagstukken als; welke manier van drankuitgifte (flesjes, blikjes, wegwerpbekers, herbruikbare bekers) is het meest duurzaam? Welke inschrijver kan gemeentelijke glasinzameling en -verwerking zo duurzaam mogelijk uitvoeren? Hoeveel milieuwinst kan ik als gemeente boeken als ik de Ja/Ja-sticker (opt-in) in plaats van de Nee/Nee-sticker (opt-out) invoer voor reclamedrukwerk?

Elk van deze vragen hangt van veel factoren af. Er is niet één antwoord dat voor alle festivals of alle gemeenten geldt. Daarom ontwikkelt Rebel dynamische tools die – met het invoeren van een klein aantal parameters – voor iedere situatie van toepassing kunnen zijn. Zo kan een festivalorganisator bijvoorbeeld invoeren dat haar festival één dag duurt, er 15.000 mensen komen, er door bezoekers niet wordt gescheiden, maar achter de bar wel. Een andere festivalorganisator heeft een driedaags festival met vier keer zoveel bezoekers. Zo is het voor het eerstgenoemde festival duurzamer om plastic PET-bekers te gebruiken en voor de tweede om herbruikbare PP-bekers aan te schaffen. Conventionele LCA’s (life cycle analyses) zijn zo rigide en zo complex, dat ze vaak niet bruikbaar zijn voor degene waarvoor ze bedoeld zijn. Ze omvatten vaak een klein aantal uitgewerkte scenario’s, terwijl met de tool van Rebel eindeloos veel scenario’s kunnen worden vergeleken.

De tweede tool werkt op een andere manier. We linken impactcijfers aan de datahuishouding van onze klanten. Daarmee kunnen ze real-time de milieu-impact van hun gemaakte keuzes in de gaten houden. Wanneer we deze milieucijfers linken aan financiële stromen, wordt het voor bedrijven inzichtelijk welke activiteiten bijvoorbeeld veel geld opleveren, maar ook veel milieu-impact genereren, of welke activiteiten veel geld kosten én veel milieu-impact genereren. Het wordt pas echt interessant wanneer we kosten voor het reduceren of offsetten van milieu-impact per activiteit meenemen. Zo kan een organisatie eenvoudig zien waar ze het beste kan ingrijpen om de impact omlaag te brengen.

 

Van onderbuikgevoel naar cijfers

Onze tools helpen organisaties om weg te bewegen van het maken van milieu-gerelateerde keuzes op basis van onderbuikgevoel en richting het maken van keuzes op basis van feiten en cijfers. We maken inzichtelijk waar in de keten de grootste impact wordt gemaakt en waar in de keten deze het makkelijkst en goedkoopst gereduceerd kan worden.

Ons doel is dat duurzaamheidsmanagement even vanzelfsprekend en dynamisch wordt als financieel management.

Natuurlijk leven we momenteel in uitdagende tijden, die niet altijd even voorspelbaar zijn als het komen en gaan van de seizoenen. Maar één ding is zeker: we hebben meer invloed op onze CO2-uitstoot dan op de seizoenen. Gebruik daarom de huidige crisis en daag jezelf en je organisatie uit om bij te dragen aan een beter milieu. Want hoewel we allemaal blij zijn wanneer de lente weer begint, staat niemand te wachten op een zomer waarin het kwik tot boven de 40 graden stijgt.

Door: Nina van Rijn en Kees Kerstens

 

Eerder dit jaar publiceerden wij een boek, geheel in Rebel-stijl. Meer lezen en leren over Rebel’s visie en werkwijze?

Challenge Your Professional Life